Over geboortekaartjes

Nu ik ruim 2.700 kaartjes in mijn verzameling heb, durf ik wel een voorzichtig overzicht te geven van de ontwikkelingen van het geboortekaartje en de trends.

Naar verluid stamt het geboortekaartje uit het einde van de 19e eeuw. Het oudste kaartje in mijn verzameling is van Johannes Eberardus Martinis Kwint, geboren op 24 mei 1929.
De eerste keer dat de ouders hun voornamen op een kaartje vermeldden, was in 1943, maar dit was zeer uitzonderlijk. Pas in de tweede helft van de jaren ’70 wordt het gemeengoed om niet meer de voorletters van de ouders te vermelden. Het laatste kaartje met een formele aanduiding van de naam van de ouders is uit 1993.
De naam ‘Mariska’ komt 5x voor in mijn verzameling. De eerste is uit 1966, dan volgt mijn eigen kaartje (1969) De overige kaartjes stammen uit resp. 1979, 1989 en 1992. Marisca komt 1x voor: in 1993.
Kaartjes worden steeds groter. In de jaren 40 t/m 60 waren kaartjes niet groter dan 8 x 14 cm. en kan ik met het inplakken 5 à 6 kaartjes per pagina kwijt. Medio 1967 worden de kaartjes groter en passen er niet meer dan 4 kaartjes op een bladzijde. En naarmate de jaren verstrijken, worden de kaartjes steeds groter. Momenteel zijn de kaarten zo groot, dat er nog maar 2 op één pagina passen.
Tot het begin van de jaren ’70 was de tekst op een geboortekaartje standaard: elk kaartje begon met de tekst “Met grote vreugde en dankbaarheid geven wij u kennis van de geboorte …” of woorden van gelijke strekking. Een enkeling komt met een andere tekst (waaronder mijn ouders) maar dit zijn uitzonderingen. Pas in de tweede helft van de jaren ’70 komt er meer diversiteit in de teksten. Vanaf de jaren ’80 komen de gedichtjes op de kaart op.
In de jaren ’80 wordt op het kaartje de rusttijd van moeder en kind vermeld. In de jaren ’90 wordt komen er ook andere wensen voor het bezoek op de kaart: in de kraamtijd, graag van tevoren bellen en cadeautips. De laatste paar jaar is het kraamfeest in opkomst.
Tot in de jaren ’60 kwamen veel geboortekaartjes uit Italië, van uitgevers zoals Menga en Montecatini. Ook Arthur Krüger uit Hamburg (Duitsland) was een populaire leverancier van kaartjes. Nederlandse uitgevers waren er niet veel. Daarnaast kozen veel jonge ouders voor het geschepte papier met watermerk of het tijdloze kaartje met een (roze of lichtblauw) strikje.
In de jaren ’70 kwamen ‘Kunst Adelt’ (met o.a. de Anton Pieck-kaartjes), UMK en Lannoo Tielt op.
In de jaren ’80 waren de meeste kaartjes van de hand van 2 tekenaressen: Gerda en Rumy. Maar in de jaren ’90 en ook vandaag de dag is Monica Maas met haar beertjes ongekend populair. Haar kaartjes worden uitgegeven door Intercard. Samen met Mercard en Kunst Adelt momenteel een van de belangrijkste leveranciers.
Modernere kaartjes worden geleverd door Grephx en M.Art.
De roepnamen voor jongens die meer dan 10x voorkomen in mijn verzameling zijn: Jeroen (11x), Kees (11x), Pieter (11x), Bas (12x), Frank (12x), Maarten (12x), Bart (13x), Marcel (14x), Michiel (14x), Tim (14x), Eric/Erik (15x), Bram (15x), Hans (16x), Tom (17x), Peter (18x), Jan (24x) en Marc/Mark (27x)
Bij de meisjes zijn dat: Esther (10x), Lotte (10x), Marieke (10x), Emma (11x), Karin (12x), Laura (13x), Anna/Anne (17x) en Sandra (19x).
Opvallend is, dat echt ‘modenamen’ een dergelijke lijst niet halen. Ook echte ouderwetse namen zoals Piet en Kor – namen die vandaag de dag eigenlijk niet meer aan kinderen worden gegeven – komen niet op de lijst voor. Bijna alle namen die wél op de lijst staan, worden al jaren gebruikt en blijven populair.

Laatste aanpassing: zondag 04 juni 2006.